-
ترجمه و تلخیصی از مقاله «مارکسیسم بریده» نوشته رولاند بوئر
1404/12/04 01:54
رولاند بوئر در مقالهای به اسم مارکسیسم بریده، نکات به نسبت درستی را در مورد چپ غربی مطرح میکند که چپ ایرانی نیز اگر نه بهتمامی اما تقریبن همان ساختار ایدئولوژیک را داراست. علیالخصوص که چپی ترجمهایست و مخاطبش بیشتر از همه، طبقهمتوسط است. علاوه بر اینکه تاریخ رشد آن نیز ماحصل سرکوب مارکسیستها در دهه شصت و...
-
صندوقهای شکسته
1404/12/02 22:07
انسانها چیزهایی را میآفرینند که بر آنها سلطه مییابد. مضمونی مرکزی در دستگاه فکری بسیاری از متفکران که به استیلای آفریده بر آفریننده میپردازد. بیگانگی دینی نزد فوئرباخ، فتیشیسم کالائی مارکس، تراژدی فرهنگ زیمل، چیزوارگی لوکاچ و ... مضمونی که بهرام بیضایی در نمایشنامۀ نهچندان درخشان چهارصندوق، دربارۀ نهاد دولت روایت...
-
چاقو نمیتواند دستهاش را ببُرد
1404/12/02 22:06
اگر که انجیاوها، فعالین مدنی، فمنیستها، مدافع حقوق کودکان و حقوقبشریها و حامی حیوانات و امثالهم بخشی از نظم امریکایی نبودند، باید پیشتر بر سر نسلکشی در غزه و نابودی زنان، مردان، کودکان، حیوانات و درختان فلسطین و اینک جنایات جزیره اپستین جهان را به آشوب میکشاندند. اما حساسیت و فعالیت آنها فقط هنگامی فعال...
-
دو نکته دربارۀ بیانیه «ده محور»
1404/12/02 22:05
هرگاه به درست بودن انقلاب ۵۷ شک کردید به اوباش سلطنتطلب و پهلویچیها نگاهی بیاندازید. به آمال و آرزوها و سلایقشان. به همپیمانهایشان و اقداماتشان. شاید تمامی آنانی که از انقلاب ۵۷ دم میزنند، نیروی خیر نباشند، اما قطعن کسانی که علیه آن هستند شر به حساب میآیند. دفاع از انقلاب ۵۷ نهتنها به معنای دفاع از وضع موجود...
-
مرگ بر امریکا، زنده باد ونزوئلا
1404/12/02 22:02
رفیق مادورو پیشتر دربارۀ ماریا کورینا ماچادو از تعبیر «سایونا جادوگر اهریمنی» استفاده کرده بود. جاودگری که در جنگلها پناه میگیرد و هنگام عبور رهگذران بر آنها چنان زنی بیدفاع ظاهر میشود تا آنها را مفتون سازد و سپس همچون یک هیولا آنها را ببلعد. بهترین تمثیلی که میتوان برای عجوزههای حقوقبشری و بسیاری از فعالین و...
-
جامعه را ببوس احمق
1404/12/02 22:00
بوردیو از تنشی بنیادی بین جامعهشناسی و هنر سخن میگوید. او به تأسی از مارسل موس میپرسد که اما مگر خالقان را چه کسی خلق میکند؟! هنرمند مدام از نبوغ و الهام سخن میگوید اما جامعهشناس تأکید دارد که همهچیز در ساختی اجتماعی رقم میخورد و نبوغباوری خود نوعی ایدئولوژی است. بیلیوایلدر این وهم هنرمندان را در فیلم «منو...
-
حسام ابوصفیه؛ پزشکی علیه نظم بورژواصهیونیستی
1404/12/02 21:58
ریشقرمز نهتنها یکی از بهترین ساختههای کوروساوا، بلکه یکی از زیباترین فیلمهای تاریخ سینماست که دیدنش بر همگان و مخصوصن پزشکان واجب است. ماجرای پزشک جوانی که بر خلاف میلش به درمانگاهی خیریه فرستاده میشود و در ابتدا تلاش میکند از آنجا خلاص شود تا به طبابت برای شوگونها و اغنیا درآید. کمکم اما ریشقرمز و رنج ضعفا...
-
فریب دادن ضعفا
1404/12/02 21:54
آنکس که میخواهد حقیقت را بگوید نباید در برابر قدرتمندان سر خم کند و ضعفا را بفریبد. نکتهای که برشت میگوید جدای از یکدیگر نیستند. فریب دادن ضعفا خود شکلی از سر خم کردن در برابر اقویاست. کافیست بپرسید چرا مدام از الیگارشی میگویند اما واژۀ «بورژوازی» از گفتارشان به تمامی حذف شده است؟! چون آن وقت تمام معادلاتشان فرو...
-
شازده مورلی و اسرائیل؛ پورنوپلتیک اپوزسیون ایرانی
1404/12/02 21:53
آنچه که براندازان ایرانی در جنگ 12روزه با آن مواجه شدند، ترکیدن حباب فانتزیهایشان و هراس آن لحظه بود. آنها مدام میل به سرنگونی حکومت را در فانتزیهای سیاسیی چون «ده دقیقه یا نهایتن یک ربع قبل از فروپاشی همهچیز عادی است» هانا آرنتی و «ترور فرماندهان و نابودی هستۀ سخت قدرت و مراکز نظامی» توسط منادیان آزادی (نتانیاهو و...
-
بیانیه ده محور
1404/11/19 12:08
به نام خداوند عادل که مالکیت آسمان و زمین از آن اوست. کارگران، زحمتکشان، مستضعفین و زنان و مردان آزاده ایران ما جمعی از فعالین اجتماعی و سیاسی بر خود لازم دانستیم که فهم و رویکرد خودمان را دربارۀ وضعیت خطیر کنونی ایران و جهان با شما به اشتراک بگذاریم و بر لزوم همبستگی پیرامون ده محور اصلی برای بسط عدالت و مبارزه با...
-
کلوزآپ در لانگشاتی طبقاتی
1404/10/06 14:00
سینما را اولین بار با پدرش رفته بود. کفاشی که بعدتر خانواده را رها کرد و هیچوقت هم برنگشت تا حسین را در مدرسه «بیفامیل» صدا بزنند. حسین تعریف میکند که مدرسه را میپیچاند، خودش مشق مینوشت و به خودش نمره میداد تا بتواند به سینما برود و حتی اگر شده فقط صدای فیلمها را بشنود. بعدها کسی او را مخملباف صدا میزند و او...
-
جامعهشناسی در بزنگاههای اجتماعی؛ متن سخنرانی عادل ایرانخواه در روز علوم اجتماعی
1404/09/30 15:13
در میدان علوماجتماعی مجادلات نظری بسیاری وجود دارد. منازعاتی که ظاهرن بین جامعهشناسان بیپایان است. اما در لحظات گسست یا بر اثر انکشاف واقعیت، نظریات و نظریهپردازان به محک وقایع اجتماعی و سیاسی گذاشته میشوند تا مشخص شود کدامیک توضیحدهندگی بیشتری دارند و برآیند نظریاتشان آنها را در در کدام موقعیت قرار میدهد....
-
اسلام امریکایی
1404/09/26 12:59
بر خلاف آنچه که وبر باور داشت، این خلقیات پروتستانیسم نبود که در پدید آمدن سرمایهداری نقشی کانونی ایفا کرد، حتی برعکس این سرمایهداری بود که پروتستانیسم را بخاطر مطابقتش به عنوان روبنای ایدئولوژیک آن دوران برگزید. از این منظر میتوان خوانشهای متفاوت از اسلام را در ایران و ادوار مختلف آن نگریست. طبیعی است که در...
-
امنیتِ امریکایی
1404/09/26 12:57
ماکیاولی در مشهورترین اثر خود شهریار در چند بخش با ذکر دلایلی درست، نشان میدهد که نمیشود و نباید امنیت کشور را برونسپاری کرد. این مسئله چیزی نیست که بتوان خرید و یا به نیروی دیگری محول کرد. درسی ساده که البته پروپاگاند و زور امریکایی در تمام این سالیان بنا داشت سرکوب و سانسورش کند و همانطور که یگانه مسئول ناأمنی در...
-
علیه خصوصی شدن حوزۀ عمومی
1404/09/26 12:45
اکنون دیگر همۀ ما می دانیم که حریم شخصیِمان مدام به طرق مختلف مورد تجاوز قرار می گیرد. "من هم اعتقاد دارم که کسی آن بالاست که مراقبِ همۀ ماست. اما متأسفانه باید بگم که اون دولت است". البته که فقط دولت هم نیست و ظاهرن تعداد بیشتری آن بالا وجود دارند که مراقب ما هستند." اگر به خدا اعتقاد ندارید، لاقل...
-
دلقک و جلاد
1404/09/26 12:44
ویلیام سیدنی پورتر یا همان اُ. هنری داستانی دارد به نام اعترافات یک طنزنویس؛ ماجرای مردی که در جشن تولد همکارش نطقی میکند و حضار به استعداد طنز او پی میبرند. کمکم خودش هم در این جایگاه تعریف میشود. مینویسد برای نشریات میفرستد و درآمدش بیشتر میشود به میزانی که از فروشگاهی که در آن کار میکرد استعفا دهد و فقط...
-
آوانگاردهای ارتجاعی؛ چگونه آنچه نو مینماید بسیار تکراری است.
1404/09/21 23:15
هنریک گروسمن در کتاب پنجاه سال مبارزه بر سر مارکسیسم نکات درخشانی را گوشزد میکند تا به ما یادآوری کند چگونه گفتارهایِ آزمون پسداده، با بزک دوزکهای جدید سر بر میآورند اما ورای شامورتیبازیهایشان هیچ آوردۀ جدیدی غیر از خرافات بورژوایی و کوچ و گریز درون قلمرو سرمایه را در ظرف نو نریختهاند. یکی از شخصیتهای کانونی...
-
افشاگریهای پوشاننده و مبارزات سرکوبگر
1404/09/21 22:42
هر طبقهای در جریان نزاع با طبقه بالاتر از خود علیه طبقات پایین خود نیز مبارزه میکند و ازینرو مفاهیم و واژگانی را به کار میگیرد که حامل مصائب همان طبقه باشد و در سیر مبارزهاش آن شعارها و مفاهیم زیرپای خودش را خالی نکند و طبقه پایین را علیه او علم نسازد. از این منظر طبقه متوسط ایران چه راست و چپ و میانهاش به...
-
شوخی کوچک
1404/09/21 22:41
آنتوان چخوف در یکی از شاهکارهای کوتاهش نسبت بین عشق و تکرار را به گونهای بینظیر بیان میکند. ماجرای سورتمهسواریی که بین دختر و پسر جوانی رخ میدهد. نادنکا حاضر نیست سوار سورتمه شود اما با اصرار پسر سوار میشود. حین آن و هنگامی که باد بر آنها میوزد، پسر به آرامی در گوش او نجوا میکند که: نادنکا دوستت دارم. نادنکا...
-
چپ و راست بورژوایی و امپریالیستی در دانشگاههای ایران
1404/09/21 22:40
جمعی از انجمنهای علمی دانشگاههای مختلف بیانیهای نوشتهاند و از محمود سریعالقلم حمایت کردهاند با مهملاتی که سالهاست در دانشگاههای ایران و فضای رسانهای و نشریات آن تکرار شده است. دانشجویان حملات به سریعالقلم را سیاسی و غیرعلمی و کارشناسانه دانستهاند! البته هم استادشان هم خودشان میدانند که این علم و نظرات...
-
ورود کارگران ممنوع؛ سیاستمداران مشغول کاراند.
1404/09/21 22:39
در دورانی به سر میبریم که به تعبیر برشت همه میخواهند گوشت گوساله را بخورند اما سر بریدن آن را نبینند و یا درخواستشان این است که قصاب دستش را بشورد. همه از قهقرای آموزشی، اینکه نفرات برتر کنکور همه از طبقات مرفهاند، آقازادگی و ژن خوب و اخیرن از صبحتهای سریعالقلم مینالند اما نمیخواهند به سرمنشأ آنها بپردازند. به...
-
بنگاه و دانشگاه
1404/09/21 22:37
گرگوآر شامایو در بخشی از کتاب جامعۀ حکومتناپذیر توضیح میدهد که چگونه استیلای شرکتها در امریکا موضوع نزاع نیروهای اجتماعی و سیاسی قرار گرفت. جایی که برخلاف شعارهای سیاسی آزادی و دموکراسی و ... ساختاری اقتصادی/سیاسی مستبدانه، سلسلهمراتبی، بدون هیچ نوع انتخابات و بدون پذیرش مسئولیتهای اجتماعیِ تصمیماتشان آنها را به...
-
لیبرالیسم و خصوصیسازی به ذات خود ندارد عیبی!
1404/09/16 12:41
در دهۀ ۱۹۷۰ و هنگامی که فعالین زیستمحیطی به شرکتهای بزرگ معترض شدند و از دولتها خواستند که با مقرراتگذاری و اعمال نظارت و محدودیت اجازه ندهند که این شرکتها بخاطر سودخواهیشان محیطزیست را تباه سازند کارشناسان لیبرال، آن را هجمهای علیه آزادیِ کارآفرینان و نقض آزادی دانستند و هر نوع مداخله و نظارت دولت را با زدن...
-
مشهیبت
1404/08/27 21:36
احتمالن این آخرین باری است که اسم هیبت لطیفی، غیر از فیش حقوقیاش، در جای دیگری نوشته میشود. معلمی حالا دیگر میانسال که سالها پیش از شهرستان به تهران آمده بود و هیچ خبر نداشت که قرار است گرانی و افزایش اجارهخانه چه بلایی بر سر حقوق ناچیز و خوراک و پوشاک و حتی رنگ و روی او بیاورد. لوکیشن او در تهران از اواسط شهر...
-
نکاتی درباره مقالات دانشگاهی
1404/08/27 21:25
نشریۀ نیچر در گزارشی ایران را پس از عربستان پاکستان روسیه چین مصر و مالزی در ردۀ هفتم تولید مقالاتِ تقلبی قرار داده. بنابر این گزارش، پنجاههزار مقالهای که بازپسفرستاده شدهاند، تنها نوک کوهیخی از این مقالات تقلبیاند. از نگاه این گزارش معضل خطرناکِ این میزان از جعل و دزدی و شارلاتانیسمِ علمی این بود که این مقالات...
-
دیکتاتوری پرولتاریا یا دیکتاتوری بورژوایی
1404/08/15 13:15
در جلسات روخوانی کاپیتال «قاری» تأکید داشت که مفهوم دیکتاتوری پرولتاریا را مارکس فقط یکی، دوبار استفاده کرده و خوشبختانه فورن هم دست از آن شسته و چندان تکرارش نکرده! ارنست مندل و البته در پاسخ به این سوال که مفهوم از خودبیگانگی به چه میزان در دستگاه فکری مارکس محوریست، اشاره میکند که مضحکترین نحوۀ برخورد این است که...
-
مگر چنین نشد؟!
1404/08/09 17:41
کماکان جاهلان و شارلاتانهایی پیدا میشوند که طوفانالأقصی را اشتباهی محاسباتی از سوی ضیف و سنوار میدانند که چه بسا خوشامد اسراییل را هم در پی داشت! گزافه بودن چنین پندارهایی را میتوان با پرسشهایی به چالش کشید: آیا این حضرات تصور میکنند که از سنوار و ضیف درک وسیعتر و عمیقتری از فلسطین و اسرائیل دارند؟! میدانیم که...
-
تکذیبش کردند و نجاتش دادیم
1404/08/09 16:52
در «انجیل به روایت پازولینی» مرد ثروتمندی نزد عیسی میآید و از او میپرسد چگونه میتوانم تا به ملکوت خدا راه یابم؟ مسیح پاسخ میدهد: «ثروت خود را ببخش» توصیهای که برای ثروتمند گران میآید و میرود. مسیح به یارانش گوشزد میکند که: «عبور شتر از سوراخ سوزن به مراتب آسانتر از راه یافتن ثروتمندان به ملکوت خداوند است»....
-
درباره تجاوز
1404/08/09 16:51
در مورد کیوان امام، همه میدانیم که او یک متجاوز سریالی بود. قربانیانِ خود را با شراب یا هر نوشیدنی دیگری بیهوش میکرد و بقیۀ ماجرا. اما در قبالِ آیدین آغداشلو و امثالهم چه میتوان گفت؟ به گفتۀ خودشان روابط آنها تجاوز نبوده و قربانیان با رضایت خاطر تن به این "تجاوز/رابطه" دادهاند! تعارف را کنار بگذاریم و با...
-
آنچه که پلیس و قانون نمیتوانند کشف کنند
1404/08/09 16:48
آلبرتو موراویا در داستانی کوتاه ماجرای پلیسی را روایت میکند که علاقهمند به داستانهای مصور است مخصوصن تصاویر پاستورال و شیک و پیک آنها. برایش سؤال است که این افراد و خانوادههای ایدهال کجا پیدا میشوند؟! تا اینکه یک روز همسربازیاش را اتفاقی میبیند و به خانهاش میرود و آن تیپهای ایدهال، مؤدب و تروتمیز و مهربان...
